Yol Hikayeleri - Antakya, Turkey
Yol Hikayeleri -
Antakya, Turkey
Çoğumuz Şubat 2023'te Hatay, Türkiye bölgesini vuran 7.8 şiddetindeki yıkıcı depremi duymuşuzdur. Ancak çok azımız bu doğal afetin Türk mutfak kültürü üzerinde ne kadar etkili olduğunu fark etmiştir.
Türkiye, her biri kendine özgü mutfağa sahip yedi büyük bölgeye sahiptir. Güneydoğu Anadolu bölgesi muhtemelen ülkenin en lezzetli yemekleriyle tanınıyor. Zengin domates sosları; bol miktarda tereyağı, krema ve peynir; ve tabii ki harika şaraplar. Böyle bir mutfağın sevilmeyecek nesi var?
Bir günde silinip gitti. Antakya, birçok kişi tarafından Türk gastronomisinin merkezi ve önemli bir turizm merkezi olarak kabul edildi. Restoranlar, oteller, kafeler, yemek kursları, pazarlar, turlar ve havaalanı saniyeler içinde faaliyetlerini durdurdu. Bu kadar çok işletme süresiz olarak kapalıyken, bölgenin mutfak kültürünün kaderi ne olabilirdi?
Neyse ki, işletmeler olmasa da mutfak kültürü ayakta kalmayı başardı.
Bölge turumuza yıkımın en büyük olduğu Antakya'nın merkezinde başladık. Molozların çoğunun temizlenmesiyle bölge, 1945'teki nükleer patlamadan sonraki Hiroşima fotoğraflarına benziyordu. Birkaç bina ve birkaç ağaçtan başka bir şey kalmamıştı. Pierre Kilisesi, Habbib-i Neccar Camii, Mozaik Müzesi ve Uzun Çarşı gibi simge yapıların hepsi depremden etkilenmiştir.
Fotoğraflar, bölgeye gittiğinizde yıkımın üzerinizde bıraktığı etkiyi tam olarak yansıtamıyor. Yine de yerel halk dirençli ve şehirlerini ve kültürlerini yeniden inşa edecekler. Gerçekten de yerel halk ziyaretçilerin şimdilik uzak durmak yerine gelmelerini istiyor. Ancak depremin merkez üssünde sadece birkaç otel kısmen açık olduğu için bunu söylemek yapmaktan daha kolay.
İlk ikramımız büyük meşe ağacının altındaki kafede künefe oldu. Burada çöl her zaman olduğu gibi açık havada ızgara üzerinde yapılıyor. Ziyaretçiler sürecin fotoğraflarını ve videolarını çekebiliyor. Hazır olduğunda (imza niteliğindeki çevirmeden sonra), öğütülmüş antep fıstığı bolca sürülüyor. Sonrasında öğle yemeği planı yapmamak en iyisi, çünkü künefe doyurucu olabilir.
Daha sonra denememiz için çeşitli yemekler getiren başka bir lokantaya yöneldik. Yemekler siz gelir gelmez hazır oluyor, dolayısıyla aç olanların beklemesine gerek kalmıyor. Burada yerel humus ve ekmeğin yanı sıra çok çeşitli diğer yemeklerin tadını çıkardık.
Daha sonra yerel çarşıdan geriye kalanları dolaştık ve yol boyunca birkaç ekmek ve tatlı denedik. Daha sonra Antakya çevresinde bulunan birçok inşaat alanından birine gittik. Burada mutfağın kraliçesi olduğu için bu lakabı hak etmiş olması gereken Queen ile tanıştık. Bizim için hazırladığı yemek Türkiye'de yediğimiz en güzel yemeklerden biriydi.
Muhteşem öğle yemeğinden sonra, hem ilk Hıristiyan kilisesi hem de bir mağaradan oyulmuş ilk kilise olan St Peter Kilisesi'ni (yukarıda resmedilmiştir) ziyaret ettik. Bölge depremden sonra yeni açılmıştır. Yükseklikten Antakya'daki yıkımın boyutlarını görebilirsiniz.
Oradan Altınözü bölgesini ve yerel kadınlar için bir dizi iş eğitimi girişimine sahip bir kuruluş olan Hazek Kadın Üreticileri Kooperatifi'ni ziyaret ettik. Tesiste dokuma, gıda üretimi ve sağlıklı yaşam ürünleri üretimi yapılıyor. Ve neyse ki kredi kartı kabul ediliyor! Kavanozlarda şekerlenmiş ceviz, dokuma ekmek sepetleri ya da el yapımı sabunlardan satın almadan ayrılamayacaksınız.
Daha sonra Antioche Üzüm Bağları'na gittik (aşağıda resmedilmiştir). Bu bağ 2007 yılında kurulmuş ve diğerlerinin yanı sıra Barburi üzümü yetiştiriciliği ve şarap üretimiyle tanınmıştır. Hatay Topboğazı'nda bulunan bağ, modern teknikleri Barburi gibi eski üzüm çeşitleriyle birleştirerek bölgenin zengin şarapçılık geleneğine eşsiz bir bakış sunuyor. Şaraplar mükemmeldir, ancak şaraphane henüz ziyaretçiler için kurulmadığından, yerel bir restoranda yemekle birlikte satılan şarapları bulmanız gerekecektir.
Ertesi gün Antakya Konteyner Pazarı Visi'de meslektaşlarımızla buluştuk ve buradan Samandağ Bölgesi ve kıyısı (Titus Tüneli, Hıdırbey ve Vakıflı Köyleri) dahil olmak üzere çevreyi gezmeye devam ettik. Harbiye bölgesindeki şelaleleri de ziyaret ettik ve buradaki bazı yerel üreticilerle tanıştık. Ev sahibimiz İstanbul'dakinden daha taze olacaklarını garanti ettiği için buradan birkaç baharat aldık.
Ertesi gün Ankara'ya gittik ve Antakya bölgesine ait tariflerin kaliteli ürünler şeklinde muhafaza edildiği ticari bir mutfak olan Antikya atölyesini ziyaret ettik (aşağıda resmedilmiştir). Meşhur ve zengin domates salçası (hem normal hem de baharatlı olanı dahil), otlar, Türk zeytinyağı ve bazı güzel kakule ve hurma kurabiyeleri ile ayrıldık. Antikya mutfağı, paket servis öğle yemeği hizmeti veriyor ve aynı zamanda Antakya usulü yemek yapmak isteyenler için bir tür gurme malzeme tedarik dükkânı işlevi görüyor. Yıkıcı depreme rağmen bölgenin mutfağı, tarifleri, umutları ve hayalleri Antikya atölyesinde korunuyor.
Oradan, aynı zamanda gurme olan yerel iş liderlerinden oluşan bir kulüp olan Ankara Gastronomi Topluluğu ile akşam yemeğine geçiyoruz. Yemeğin teması yenilikçi Antakya mutfağıydı, bu da yerel bir grubun Antakya mutfak kültürünü canlı tutmaya yardımcı olmasının bir başka yoluydu. Yemek ve sohbet olağanüstüydü. Güzel ve unutulmaz yemeklerden biri de tatlı olarak servis edilen haşlanmış enginardı.
Sonuç olarak, bölge turumuz "Türk" mutfağının ne anlama geldiği konusunda gözlerimizi açtı. Görünüşe göre, her biri "Türk" mutfağının ne anlama geldiğine dair kendine özgü bir dokunuşa sahip 7 farklı bölge var. Her zaman favorilerimiz arasında olacak Antakya/Hatay bölgesinin lezzetlerine bayıldık. Daha da önemlisi, bölgedeki Türk halkının cömertliği ve misafirperverliği bizi çok etkiledi. Son yıllarda yaşadıkları sayısız krize rağmen hala gülümsüyorlardı. İşlerini yeniden inşa ediyorlardı. Ve ortalık durulduktan sonra geleceklerinin nasıl olacağının hayalini kurmaya devam ediyorlardı.
Bu geziyi mümkün kıldıkları için Akın Aydeğer ve ailesine çok teşekkür ederiz.
